Հայաստանը որպես երկրորդ հայրենիք». զրույց պատվավոր հյուպատոս պարոն Շմիդտի հետ՝ հանդիպումների, կամուրջների և հուզիչ պահերի մասին

Միքայել Շմիդտը ութ տարի ծառայում է՝ որպես Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր հյուպատոս Սաքսոնիա-Անհալտում և մեկ տարի՝ Թյուրինգիայում: Նա կարևոր դեմք է գերմանա-հայկական հարաբերություններում: Որպես ձեռնարկատեր, ցանցեր ստեղծոց և նվիրված կամուրջներ կառուցող՝ նա հատկապես հանձնառու է կրթական և երիտասարդական փոխանակման, քաղաքների գործընկերության և մարդասիրական նախաձեռնությունների համար: Հայաստանի հետ իր սերտ կապի շնորհիվ՝ որը ձևավորվել է և՛ մասնագիտական, և՛ անձնական առումով, նա զգալի ներդրում է ունեցել երկու երկրների միջև համագործակցության խորացման և կայուն ամրապնդման գործում: «Հայաստանը դարձել է իմ երկրորդ հայրենիքը»՝ այս խոսքերով Միքայել Շմիդտը նկարագրում է այն հատուկ հարաբերությունը, որը տարիների ընթացքում ձևավորել է իր կյանքն ու գործունեությունը:

Պարոն Շմիդտ, ինչպե՞ս սկսվեց ձեր կապը Հայաստանի հետ – արդյոք դա մասնագիտական, մշակութային, թե անձնական դրդապատճառ էր, որը առաջին անգամ ձեզ հայրենիքի հետ շփման մեջ բերեց:

Իմ կապը Հայաստանի հետ ծագեց անձնական դրդումից։ Սաքսոնիա-Անհալթի նախկին երկրամասային խորհրդարանի նախագահ և Դաշնային արտաքին գործերի նախարարության պետական նախարարը՝ Քրիստոֆ Բերգները, ինձ ծանոթացրեց այն ժամանակվա դեսպան Աշոտ Սմբատյանին։ Մեր հանդիպման առաջին 30 վայրկյանում պարզ էր, որ անմիջապես լավ հասկացանք իրար։ Մենք իսկույն հասկացանք, որ ունենք նմանատիպ գաղափարներ։ Անմիջապես դրանից հետո մենք կրկին հանդիպեցինք Մագդեբուրգում և ավելի ուշ մի քանի անգամ՝ կարճ ծանուցումով Բեռլինում։ Այս սկզբնական փոխադարձ համակրանքից ծագեց Հայաստանի նկատմամբ խորը գնահատանք՝ երկիր, որը ես ճանաչել էի խորհրդային ժամանակաշրջանի աշխարհագրության դասերից։ Այն այժմ դարձել է իմ կյանքի պատմության և իմ կյանքի կարևոր մասը։

Որո՞նք էին այն փորձառությունները կամ հանդիպումները, որոնք, Ձեր կարծիքով, առավել շատ նպաստեցին, որ Ձեր հարաբերությունները Հայաստանի հետ այդքան սերտ ու վստահելի դառնան:

Կարծում եմ, որ իմ կապը Հայաստանի հետ զարգացավ շատ արագ։ Պատվավոր հյուպատոսի պաշտոնում իմ նշանակումից շուտ անց ես հանդիպեցի փոխանակման աշակերտների Բուրգենլանդի շրջանում, ովքեր միավորվել էին երկարամյա դպրոցական գործընկերությունների միջոցով։ Այս գործընկերությունները այժմ գոյություն ունեն ավելի քան 15 տարի։

Այդ ժամանակ ես հրավիրվեցի նրանց միջոցառումներից մեկին՝ հրաժեշտի երեկո, որը մենք անցկացրինք մեր սեփական հյուրանոցում։ Հայաստանից մի երիտասարդ մասնակից, ով այդ ժամանակ ընդամենը 14 տարեկան էր, կիսվեց իր փորձառություններով Գերմանիայում և խոսեց աշակերտական փոխանակման մասին։ Ես խորապես տպավորված էի։ Նրա գերմաներենը արդեն այնքան լավ էր, որ ես ասացի ասացի. «Այս երիտասարդը, ով ունի քաջություն մեր առջև խոսելու առանց սցենարի, մարդ է, որին ես պետք է աջակցեմ»։

Այդպիսով, ես որոշեցի համաֆինանսավորել նրա գերմաներեն լեզվի կրթությունը։ Արդյունքում նա վերջապես դարձավ իմ սանիկը՝ Գոռ Ղանդիլյանը՝ և նրա միջոցով ես շատ ավելի մոտ եկա Հայաստանի կյանքին և նրա առօրյա իրականությանը։

Ավելի քան ութ տարվա հյուպատոսական աշխատանքից հետո կարող եմ ասել, որ Հայաստանը դարձել է ինձ համար երկրորդ հայրենիք՝ երկիր, որ սիրում եմ այցելել։ Պատերազմի ժամանակ ես մեծ մտահոգությամբ հետևեցի զարգացումներին, որոնք ինձ վրա էմոցիոնալ ազդեցություն ունեցան։ Միևնույն ժամանակ, իմ ցանցից մյուսների հետ միասին, ես աջակցություն տրամադրեցի Հայաստանին։

Ձեր դերում որպես պատվավոր հյուպատոս՝ որո՞նք են այն կոնկրետ նախագծերը կամ նախաձեռնությունները, որոնք դուք հատկապես աջակցել եք՝ ամրապնդելու համար Սաքսոնիա-Անհալտի և Հայաստանի միջև փոխանակումը:

Ամենակարևոր նախագծերից մեկն անշուշտ երկարամյա դպրոցական գործընկերությունները են, որոնք այժմ գոյություն ունեն 15 տարի։ Դրանք կազմում են Սաքսոնիա-Անհալտի և Հայաստանի միջև մշակութային և անձնական փոխանակման կենտրոնական հիմնաքարը։

Բացի այդ, ես աջակցում եմ հայ համայնքին և նրա գործունեությանը, հատկապես դժվար ժամանակներում, որը հատկապես կարևորեցի Ադրբեջանի հետ հակամարտության ժամանակ։ Այս համատեքստում, ի թիվս այլնի, Սիմենս ընկերության բժշկական պատգարակներ ուղարկվեցին Հայաստան որպես մարդասիրական օգնություն։

Իմ աշխատանքի մեկ այլ հիմնական կենտրոնը Գերմանական միասնության ապագայի կենտրոնի զարգացումն է Հալլեում, ինչպես նաև ԹՈՒՄՈ կենտրոնի հնարավոր հիմնումը քաղաքում։ Այս նախագիծը ակտիվ է իմ օրակարգում, քանի որ այն կտրամադրի կրթության, թվայնացման և երիտասարդության զարգացման համար նորարարական խթան։

Եղել են նաև մեր նահանգային խորհրդարանի անդամների բազմաթիվ պատվիրակությունների ուղևորություններ դեպի Հայաստան՝ ներառյալ նահանգային խորհրդարանի նախագահի, տարբեր հանձնաժողովների և մեր դաշնային նահանգի այլ ներկայացուցիչների, որոնց ես ուղեկցել եմ այնտեղ։ Այս այցերը հանգեցրել են կարևոր գործընկերությունների. օրինակ՝ քույր քաղաքների համաձայնագրի ստորագրում Արմավիրի և Նաումբուրգի, Հալլեի և Գյումրիի, և՝ արդեն ավելի երկար ժամանակ՝ Լայպցիգի և Երևանի միջև։ Սա նշանակում է, որ այժմ կան երեք քաղաքային գործընկերություններ կենտրոնական Գերմանիայում, որոնք ես համարում եմ նշանակալի և շատ հարստացնող զարգացում։

Հատկապես ինձ համար կարևոր նախագիծը Եվրոպական հյուրանոցների դասակարգման համակարգի ներդրումն է Հայաստանում, որը պաշտոնապես իրականացվել է այս տարի։ Սա հատկապես կարևոր է ամբողջ աշխարհից զբոսաշրջիկների համար, քանի որ այն տրամադրում է հյուրանոցների չեզոք և թափանցիկ գնահատում, որը համապատասխանում է եվրոպական ստանդարտներին և միջազգայնորեն համեմատելի է։ Համոզված եմ, որ սա էական քայլ է ժամանակակից զբոսաշրջության և Հայաստանում զբոսաշրջային ծառայությունների և դրանց ընդհանուր որակի հետագա զարգացման համար։

Հայաստանը հայտնի է իր հարուստ մշակույթով և ուժեղ համայնքային կապերով։ Հայ ժողովրդի որո՞նք են այն մշակութային արժեքները կամ բնութագրերը, որոնք անձամբ ձեզ ամենաշատն են տպավորում:

Կարծում եմ, որ պետք է ասել, որ հայ ժողովուրդը շատ հպարտ ժողովուրդ է, որը բազմաթիվ դարերի ընթացքում տեսել է անհամար պատերազմներ, հակամարտություններ և սահմանների փոփոխություններ՝ և այդուհանդերձ, ինչն ինձ ամենաշատն է տպավորում, նրանք երբեք չեն կորցրել իրենց ոգին կյանքի կամ իրենց ուրախությունը։ Երբ ես այսօր քայլում եմ Երևանի փողոցներով, հանդիպում եմ բաց և ջերմ սրտով մշակույթի, որը ողջունում է բոլոր երկրներից մարդկանց։ Մարդ զգում է, թե գտնվում է այնպիսի պետության մեջ, որտեղ մարդիկ երջանիկ են և վայելում են իրենց կյանքը։

Հատկապես կցանկանայի ընդգծել հայերի բացառիկ հյուրընկալությունը, ինչ որ կրկին ու կրկին ինձ տպավորում է։ Նաև խորապես հուզված եմ երկրի մշակութային ժառանգությամբ՝ հատկապես Էջմիածինը, Հայ Առաքելական եկեղեցու մայր եկեղեցին, և դրա կապը Նաումբուրգի տաճարի հետ։ Երկուսն էլ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության վայրեր են, ինչը այս կապակցությունը դարձնում է ավելի իմաստալից։

Բայց ես նաև այն մարդն եմ, ով սիրում է բնությունը։ Հայաստանի լանդշաֆտը՝ նրա լեռնային տարածքը, նրա բնօրինակությունը և, իհարկե, տպավորիչ Սևանա լիճը՝ ինձ յուրաքանչյուր անգամ հրապուրում են։ Հայաստանը խորապես ճանաչելը եղել է մեծ նվեր, որը ես ընդունել եմ խորը երախտագիտությամբ։

Ինչպե՞ս եք տեսնում հայ-գերմանական համագործակցության ապագան՝ հատկապես երիտասարդության, կրթության և տնտեսության ոլորտներում՝ և ի՞նչ դեր կցանկանայիք շարունակել խաղալ այս գործընթացում:

Ես մեծ ներուժ եմ տեսնում Հայաստանի և Գերմանիայի միջև ապագա համագործակցության մեջ, հատկապես երիտասարդության, կրթության և տնտեսական զարգացման ոլորտներում։ Հայաստանում շատ երիտասարդներ ունեն գերազանց միջին մասնագիտական կամ բարձարագույն կրթություն և համաշխարհային մակարդակով շատ լավ ծրագրավորողների թվում են։ Այս փորձը նշանակալիորեն ակտուալ է նաև Գերմանիայի համար։ Հայ մասնագետները կարող են արժեքավոր ներդրում ունենալ գերմանական ընկերությունների հետ համագործակցության մեջ, լինի դա ծրագրային ապահովման մշակման կամ բարդ նախագծերի կառավարման մեջ։

Ավելին, ես չափազանց կարևոր եմ համարում Գերմանիայում սովորելու կրթաթոշակային ծրագրերը։ Դրանք նոր հեռանկարներ են բացում երիտասարդների համար՝ միաժամանակ ամրապնդելով երկու երկրների միջև մշակութային փոխանակումը։ Նույնը վերաբերում է երկարամյա աշակերտական փոխանակման ծրագրերին, որոնք հաջողությամբ աշխատում են բազմաթիվ տարիներ, ինչպես նաև Հայաստանի և Սաքսոնիա-Անհալտի միջև տնտեսական հարաբերություններին։

Վերջապես, ես կարևոր հնարավորություն եմ տեսնում Եվրոպայի սահմաններից դուրս Հայաստանին աջակցելու հարցում նրա քաղաքական ուղու համատեքստում, հատկապես՝ ժողովրդավարական կառույցների և երկրի կայուն զարգացման առումով։ Հուսով եմ, որ Հայաստանը կշարունակի այս ուղին այնպես հաջողությամբ, ինչպես սկսել է։ Եվ ես կցանկանայի շարունակել ներդրում ունենալ դրանում՝ աջակցելով նախագծերին, խորացնելով ցանցերը և երկու երկրները ավելի մոտ բերելով միմյանց։

Հարցազրույցը վարել է փ․գ․թ․ Սիրարփի Մովսիսյանը